Ana içeriğe geç

Okullarda Harfleri Tanıma

Blog

OkullardaHarfleriTanimaKapak

29 Nisan 2024 09:22

LinkedIn

Konu

Geleceğimizin okuma zorluğu ve harflerin seslendiril(e)me(me)si problemi.

Neler yaşadım?

Bu sene kızımla 1. Sınıfta yaşadığımız zorluklardan çok kısa bahsetmek istiyorum: Neredeyse her akşam okuma ödevi için 30 dk olarak belirtilen ödev süresinin 3 saat kadar sürmesi konusundan:

  • Aynı yazı içinde geçen birebir aynı kelimeyi 3. kez görmesine rağmen okuyamaması
  • Bazı kelimeleri okurken sürekli kafası karışması:
    • “lale” -> “al” diye okuyarak başlaması
    • “Kitap” -> “Kıhitap”
    • “Kalem” -> “Kıhalem”
    • “ğ” harfini anlamlandırılamaması
  • Okuyamadığı için kendinde eksiklik hissetmesi ve direnmesi

Peki bu neden oldu dersiniz?

Sessiz harfleri tek başına seslendirmeye çalıştıkları(!) için:

  • “l” harfini “le” olarak değil de “ğıl” diye seslendirdiklerinden
  • “b” harfini “be” olarak değil de “bı” diye seslendirdiklerinden
  • “k” harfini “ke” olarak değil de “kıh” diye seslendirdiklerinden

İnanın bu süreç hem öğrenci hem de veli için olduğu kadar bireysel olarak çocuk ve anne&baba için de çok yıpratıcı oldu. Yaşamınızı doğrudan etkiledi, hayatımızdaki en öncelikli sıraya yükseldi.

Yaptığımız ilk öğretmen birebir görüşmesinde kızımın sınıfın ortalamasının altında olduğunu, daha çok çalışması gerektiğini ve bizim daha çok desteklememiz gerektiğini konuştuk. Denedik ama yine olmadı.

Sonuç

İnanır mısınız(!) kızım 1 haftada okumayı söktü. Sonuç mükemmel. Artık evde okumaya direnen bir çocuk yok. Derslerimizi daha kısa sürelerde yapıyoruz. Çocuk okuduğunu da anlıyor mutlu.

  1. öğretmen birebir görüşmesinde ise öğretmenden aldığımız geri bildirim inanılmaz. “Kızınız çok iyi bir gelişim gösterdi ve şu anda sınıfın en iyileri arasında.” dedim ki “İşte bu!”. 😊

Çözüm

Evet. Nasıl mı yaptım(?): Bizim zamanımızda öğrendiğimiz doğru yöntemi sadece 1 kere gösterdim:

  • Sesli Harfler:
    • Bu haflerin tek başına seslendirilebileceğini gösterdim ve konuyu kavramasını sağladım.
    • Elime yazı tahtasını alıp tüm sesli harfleri tek tek öğrettim. a, e, ı, i, o, ö, u, ü.
  • Sessiz Harfler:
    • Sonra da sessiz harflerin aslında tek başına seslendirilemeyeceğini önünde veya arkasında mutlaka ama mutlaka bir sesli harf olması gerektiğini belirttim.
    • Geldiği yere kadar öğrendiği tüm sessiz harfleri tek tek tüm sesli harflerle birleştirip önlü arkalı okuttum:
      • al, la, ala
      • el, le, ele
      • ….
      • ak, ka, aka
      • ek, ke, eke
      • ….

Adı üstünde “Sessiz” harf tek başına nasıl okunabilir ki? Mümkün değil(!).

MEB Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri adresi üzerinden kendi görüşlerimi belirttim. Siz de görüş belirtmek isterseniz "Kategori" olarak “ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ” ni seçebilirsiniz.

Bizim nesli biliyorsunuz: “Sorgulama gücü zayıf yetiştirilmiş nesilden” bahsediyorum. Sorgulamadan hareket ettiğim için bunun olduğunu fark ettim ve o anda aydınlanma yaşadım.

Dedim ki: “Ben neden eğitim sisteminin bana direttiği yanlış yoldan gideyim. Sırf eğitim sistemi yanlış diye benim kızım neden okumayı öğrenemesin.” Neden? “Bir bildikleri vardır ki seslendirmeyi bu şekilde düzenlemişler yeni sistemde” deyip de aynı şeyi yapmaya devam ederek çözüme ulaşmaya çalışayım? Sorgulama sonucunda kararımı aldım ve uyguladım.

  • Okulda yine okulda öğrendiği gibi öğretmenine söyleyebileceğini ama aslında doğru mantığının ne olduğunu anlattım ona.
  • “Kıh” diye bir ses olmadığını. “Kıh” dediğimiz şeyin 3 harfli bir kelime olduğunu anlattım. Oturdum birebir çalıştım.
  • “bı” diye bir ses olmadığını. Ben nasıl “be” diyorum şimdi de okulda tüm harflerin bir şekilde önüne “ı” harfi eklendini aslında sadece harfin değiştiğini anlattım.
  • Biliyor musunuz(?) en başta direndi biraz ama böyle daha kolay olduğunu görünce önce biraz kavradı olayı sonra da anladı. Ne dediysem anladı ve kaptı.
  • Doğan Cüceloğlu’nun dediği gibi onu bir öğrenci olarak değil bir birey olarak davrandım. Gerçekten de sonuç beklendiği gibi oldu.

Konuyu benzer bir bakış açısıyla anlatan bir video buldum ve paylaşmak istedim :)

İlgili Video